Een boek over Michael Sailstorfer

door Claudine Hellweg

Voor mij ligt een klassiek boek met een enorme zwarte S op het mosterdkleurige linnen gedrukt: een klassiek ogend boek, over de Duitse kunstenaar Michael Sailstorfer. Naar verluid een gevierd kunstenaar bij onze oosterburen, en een ‘coming man’ in de globale kunstgemeenschap volgens sommigen.

Voor mij is hij een onbekende. De catalogus is mijn eerste ontmoeting met een beeldhouwersoeuvre dat zeer inzichtelijk wordt gepresenteerd tussen de reuzenletters in die door het boek zijn gestrooid en samen de naam van de protagonist spellen. Een aantal serieuze inhoudelijke teksten geven het boek én het oeuvre van Sailstorfer verder een degelijke basis.

Al worstelend door de van origine Duitse teksten die de kwaliteiten van de beeldhouwer in een historisch perspectief plaatsen, valt de lichte toets van vele van de werken op. Met een zekere bravoure gaat de kunstenaar allerhande beeldende experimenten aan, soms vanuit een beeldende vraag, soms vanuit een persoonlijk gevoel, soms vertrekkend van een materiaal of een handeling. De materialen waarin Sailstorfer werkt zijn even variabel als de formaten waarop de werken zijn uitgevoerd en de lengte en sérieux van de begeleidende titels.

Het testosteron gehalte van de kunstenaar moet hoog zijn. Snelle auto’s, helikopters en drumstellen zijn nooit veraf, er wordt flink gezaagd, gehouwen en met beton gegoten. Visuele verwantschappen met (kunst)historische helden van de afgelopen eeuw duiken keer op keer op. Sailstorfer is meer dan eens schatplichtig aan Brancusi. Zo bedacht hij onder meer een eigentijdse versie van diens oneindige zuil: een krachtige lichtstraal die de lucht in wordt geschenen. Maar ook Duchamp, Beuys, Matta-Clark en Naumann, om er maar een paar te noemen, duiken her en der op als referentie.

Michael Sailstorfer, Zeit ist keine Autobahn (2005-2010)

En Jackass, galmt het steeds weer door mij hoofd, Jackass …… Het onnavolgbaar geestige, maar ook buitengewoon flauwe tv-programma dat MTV tussen 2000 en 2002 uitzond. Waarin een clubje volwassen kerels hun fysieke grenzen aftastten door de meest uitzinnige stunts uit te voeren – zonder het gevaar dat daarin schuilde te mijden.

Dat doet Sailstorfer ook een beetje, of zo toch komt het oeuvre op mij over in de catalogus bij de aanstaande tentoonstelling in het S.M.A.K.: hij probeert met niet altijd even subtiele middelen de kaders van de beeldhouwkunst uit het lood te trekken, duwen, schieten etc. Soms heel geestig, soms wat flauw, maar even vaak imponerend of zelfs betoverend.

Michael Sailstorfer | Raum und Zeit, in S.M.A.K. van 26.03 tot 03.07.2011