De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld

door Inge Braeckman

Jan Fabre is een uiterst veelzijdig kunstenaar die niet onder één noemer te vatten is. Sinds 1976 houdt hij zich bezig met de verschillende disciplines in de beeldende kunst, maar ook met theater, ballet, film en video. In zijn eerste theaterteksten en in zijn eerste performances stond het gedisciplineerde lichaam centraal. Vanaf 1980 begon hij te regisseren. In de daaropvolgende producties lag de nadruk op het extatische lichaam. In 1981 liet hij zich drie dagen opsluiten en bekraste hij de ruimte met een blauwe balpen, een bic, die zijn signatuur is geworden. Op dat moment was de bic-art geboren.

De sculptuur De man die de wolken meet is een metafoor voor de kunstenaar, die het onmogelijke in zijn werken probeert te vatten: hoog op een gebouw staat hij op een bibliotheekladder, kaarsrecht met de handen in de lucht terwijl hij een meetlat vasthoudt. Het werk is geïnspireerd op de film Birdman of Alcatraz (1962) van John Frankenheimer. Daarin speelt Burt Lancaster een gevangene in de zwaarbewaakte gevangenis op het eiland Alcatraz. Zijn enige contact met de buitenwereld is de dagelijkse wandeling op het pleintje tussen de hoge gevangenismuren, waar hij telkens omhoogkijkt naar de meeuwen. Wanneer hem bij zijn vrijlating wordt gevraagd wat zijn toekomstplannen zijn, antwoordt hij: ‘Ik ga de wolken meten.’ Het lichaam van De man die de wolken meet is gemodelleerd naar dat van de kunstenaar zelf, terwijl het gezicht dat van Fabres jong overleden broer is. Het werk werd in 1998 op de dakrand van het S.M.A.K. geplaatst maar bevindt zich onder andere ook op het dak van de Academica Belgica in Rome en op dat van het 21st Century Museum of Contemporary Art in Kanazawa (Japan).

Jan Fabre genoot een artistieke opleiding aan het Stedelijk Instituut voor Sierkunsten en Ambachten te Antwerpen en aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Gent. Tijdens zijn Money performance in 1980 verbrandde hij het geld van de toegangskaarten om met de as ervan het woord ‘ART’ te schrijven. In 1986 richtte hij de vzw Troubleyn op als productiestructuur van zijn theater-, dansen operaproducties. Hij nam deel aan de verschillende biënnales, onder andere die van Venetië, en aan Documenta in Kassel. In opdracht van koningin Paola belegde hij met zijn Heaven of delight in 2002 het plafond van de spiegelzaal en een grote luchter met anderhalf miljoen groenblauwe schilden van de juweelkever of scarabee. In 2004 werd Jan Fabre Grootofficier in de Kroonorde, en in 2007 Commandeur in de orde van Leopold II.

Technische fiche: Jan Fabre, De man die de wolken meet (1998) | koper-siliciumlegering | 386 x 80 x 45 cm

Meer info