februari 12, 2013 – 1:13 pm
Over performance en het theatrale in het werk van Joachim Koester
Martin Desloovere
Wie de uitgebreide solotentoonstelling van Joachim Koester in S.M.A.K. bezoekt, verlaat al gauw de vertrouwde ‘white box’-omgeving van het museum en komt terecht in duistere zalen. Uiteraard zorgt die duisternis in de eerste plaats gewoon voor een goede zichtbaarheid van de geprojecteerde beelden, maar tegelijk roept ze meteen het gevoel op van de ‘black box’ van het theater.
Die indruk van een doelbewuste, sfeer scheppende enscenering wordt bovendien aanzienlijk versterkt door de manier waarop de diverse ‘kamers’ met elkaar verbonden zijn: via doolhofachtige gangen langs grote wanden, gemaakt van ongeordend aan elkaar getimmerde houten planken. In deze tekst lijkt dat misschien niet echt indrukwekkend, maar het is verrassend hoe sterk dit eenvoudige ‘decor’ de ervaring van Koesters werk beïnvloedt, kleurt en ondersteunt. De houten constructies en de uitgekiende belichting laten volop elementen van theatraliteit meespelen: verschijnen en verdwijnen, spanning, verkenning en ontdekking. Tijdens een rondleiding zei Koester daar zelf over: “The wooden structure is like a cake saying ‘Eat me, enter me, get lost in me’. It creates a boarded-up, haunted house feeling.” read more »
Tussenin de stiltes van de stad
door Martin Desloovere
De elfde paragraaf van het TRACK-manifest stelt dat deze stadstentoonstelling niet alleen “ageert, speelt, leest” maar ook onder meer nog “luistert…”. Met de intentie om “a contemporary city conversation” op gang te brengen, kan TRACK zich inderdaad niet beperken tot een visuele en ruimtelijke wisselwerking: ook aandacht voor het auditieve aspect van de beoogde conversatie is onvermijdelijk.
Daartoe is een samenwerking aangegaan met Aifoon vzw, een kunsteducatieve organisatie die haar missie heel gevat en poëtisch omschrijft: ze “onderzoekt geluid in stilte”. De naamkeuze is overigens even veelbetekenend: de knipoog naar de iPhone is tegelijk een verwijzing naar – bij uitbreiding alle – hedendaagse technologie die ons in staat stelt om (stem)geluid te capteren (en eventueel ook te manipuleren) en meteen zowat de hele wereld rond te zenden. Maar nog los van alle (tegenwoordig makkelijk beschikbare) techniek, is de fonetische schrijfwijze wellicht een indicatie dat de organisatie bij haar projecten in de eerste plaats aandacht wil hebben voor het basisgegeven van haar werkveld: de relatie van elk individu (elke “I” of “ik”) tot (een) geluid (“foon” van het Griekse “phonos”).
Binnen het luik “(Inter)Actieve trajecten” van TRACK biedt Aifoon met BlindDate een ‘audiowalk’ aan. De deelnemers verzamelen aan het ‘meeting point’ van de TRACK-cluster Macharius op de Hagelandkaai. read more »
januari 31, 2012 – 1:42 pm
bij de publicatie en de tentoonstelling van Mekhitar Garabedian
door Martin Desloovere
De Armeens-Syrisch-Belgische kunstenaar Mekhitar Garabedian, wiens eerste museale tentoonstelling nog tot 26 februari 2012 in S.M.A.K. te zien is, heeft duidelijk een scherpe zin voor veelzeggende en paradoxaal lijkende titels.
Zo heeft hij het boek dat naar aanleiding van deze tentoonstelling is verschenen, de titel Something about Today gegeven. Het boek is niet zozeer een catalogus in de enge zin, maar veeleer een kunstenaarsboek met een overzicht van zijn belangrijkste werken tot nu. Zelfs nog maar bij een eerste begin van kennismaking met dat oeuvre, duiken al snel termen op als geheugen, verleden en herinnering. Dat de kunstenaar zijn werk dan bestempelt als “something about today” lijkt op het eerste gezicht inderdaad wat vreemd, maar bij iemand als Garabedian, die zo nadrukkelijk ook met het fenomeen en de finesses van ‘taal’ bezig is, kan die titelkeuze natuurlijk alleen maar veelzeggend zijn.
De paradox wordt bij de aanhef van het – overigens bijzonder lezenswaardige – eerste essay in de publicatie, van de hand van Marie-Aude Baronian, meteen ‘toegelicht’ in een citaat uit een studie van de Duits-Amerikaanse professor Vergelijkende Literatuur aan de Columbia University in New York, Andreas Huyssen. Daarin stelt hij dat “the temporal status of any act of memory is always the present and not (…) the past itself”. read more »
Tags andreas huyssen, françois truffaut, georges perec, jean eustache, jean-pierre léaud, jens christian grondahl, marcel broodthaers, marie-aude baronian, martin desloovere, mekhitar garabedian, rimbaud, S.M.A.K.
|
bij enkele geluidskunstinstallaties van Michael Sailstorfer en Jorge Macchi
door Martin Desloovere
De jongste maanden worden liefhebbers van sound art door S.M.A.K. verwend: in de recente solotentoonstellingen van zowel Michael Sailstorfer als Jorge Macchi kunnen een paar boeiende geluidskunstinstallaties ’beleefd’ worden.
Sound Art
Sound art heeft zich vooral de voorbije tien jaar steeds nadrukkelijker als aparte ‘discipline’ en specifiek studieobject in de hedendaagse kunst(kritiek) ontwikkeld, te oordelen naar de talloze tentoonstellingen, festivals, conferenties en kunstwetenschappelijke studies die eraan gewijd worden. Toch moeten we voor de eerste aanzetten terug tot de jaren 1950, zoals de Amerikaanse muzikant en onderzoeker Brandon LaBelle aangeeft in zijn boeiende studie Background Noise. Perspectives on Sound Art (2006):
“Since the early 1950s, sound as an aesthetic category has continually gained prominence. Initially through the experimental music of John Cage and ‘musique concrète’, divisions between music and sound stimulated adventures in electronics, field recording, the spacialization of sonic presentation. (…) The developments of sound art which took its defining steps from the mid to late 1960s, coincides generally with the developments of (…) Performance and Installation Art.”
read more »
Tags background noise, brandon labelle, claude debussy, contemporary art, dylan thomas, edgardo rudnitzky, gent, john cage, jorge macchi, martin desloovere, michael sailstorfer, oliverio girondo, phill niblock, smak, sound art, steve reich, william shakespeare
|
Symphony of a Missing Room van Lundahl & Seitl
door Martin Desloovere
In het kader van het podiumfestival The Game Is Up!, georganiseerd door Kunstencentrum Vooruit, is het Zweeds-Londense kunstenaarsduo Christer Lundahl en Martina Seitl te gast in S.M.A.K. Ze presenteren er met Symphony of a Missing Room één van hun ‘immersieve performances’, in dit geval een ongewone rondleiding doorheen het museum. Elke deelnemer wordt via een koptelefoon ondergedompeld in een binauraal opgenomen ‘soundscape’ met onder meer de stem van een jonge vrouw die hem of haar gidst.
Het indrukwekkende effect van een binaurale opname ervoer ik voor het eerst enkele jaren geleden bij een ‘soundwalk’ van de Canadese kunstenares Janet Cardiff in de omgeving van de Londense Whitechapel Gallery. De techniek komt erop neer dat de opnames gemaakt worden met behulp van twee gevoelige condensatormicrofoontjes, eentje in elke oorholte aangebracht (zoals de dopjes van een oortelefoon). Het resultaat is een rijk ‘surround’ klanklandschap waarin veel ‘perspectief’ zit en waarbij elk geluid exact ruimtelijk in een cirkel van 360° te plaatsen is. (Om de volle mogelijkheden te ervaren, dient men er wel met een koptelefoon naar te luisteren. Wie hiermee kennis wil maken, kan terecht op de website van Janet Cardiff voor fragmenten uit haar binaurale soundwalks.)
read more »
Tags artangel, cardiff, gent, kunstenaarsduo, lundahl, martin desloovere, seitl, smak, symphony of a missing room, the game is up, vooruit, whitechapel
|
maart 17, 2011 – 11:12 am
Bij The Dada Room van Adrian Ghenie
door Martin Desloovere
Adrian Ghenie, The Dada Room, 2010 (Courtesy Tim Van Laere Gallery, Antwerpen)
In de grote middenzaal op de eerste verdieping van S.M.A.K. staat een opmerkelijk, aan de buitenkant onafgewerkt ogend bouwwerk. Het betreft The Dada Room van de Roemeense kunstenaar Adrian Ghenie, die er zijn eerste installatie mee presenteert. The Dada Room is het begin- en/of eindpunt voor de bezoekers van drie aanpalende zalen die hen met de schilderkunst van Ghenie kennis laten maken. Ter voorbereiding van zijn schilderijen bouwt de kunstenaar vaak een driedimensionale maquette op schaal. Daarvan neemt hij dan foto’s die hij als basis voor het schilderen gebruikt. Die tussenstappen laten hem toe om nieuwe, originele, filmische invalshoeken te vinden.
read more »
Tags cabaret voltaire, dada, duchamp, ghenie, hoch, huelsenbeck, manifest, martin desloovere, motherwell, neubauten, ray, twombly
|
