door Ian Swerts
In de zomer van 2012 realiseerde Stijn Ank in de KunstNu-ruimte van S.M.A.K. het werk Interval, een gelaagde gipsen sculptuur waarmee hij een leegte in de ruimte – een interval – fysiek zichtbaar maakte. Ian Swerts voltooide een documentaire over het maakproces, met begeleidende commentaren van de kunstenaar, artistiek directeur Philippe Van Cauteren en curator Thomas Caron.
Stijn Ank Interval from Gletsjer on Vimeo.
In het kader van zijn tentoonstelling in S.M.A.K. gaf videokunstenaar Koen Theys op 16.04.2013 een artist talk in het KASK. Bekijk hier integraal zijn lezing.
KASKlezing Koen Theys from KASKTV on Vimeo.
In de ‘KunstNu’-ruimte nodigt S.M.A.K. traditiegetrouw elk jaar enkele beloftevolle jonge kunstenaars uit om hun eerste museale solopresentatie te realiseren. In 2013 bijt de Deense kunstenares Tove Storch (°1981) de spits af.
Tove Storch zoekt naar manieren om tegenstellingen in evenwicht te brengen: zachte, fragiele zijde wordt gecombineerd met metaal, delicate sensualiteit met koel minimalisme, of massieve zwaarte met de lichtheid van flinterdun textiel en lucht.
Dit interview werd afgenomen naar aanleiding van haar deelname aan ‘Rethink: Contemporary Art & Climate Change’, in 2009 in Kopenhagen.
De installatie van Tove Storch is nog tot 02.06.2013 te zien in S.M.A.K.
Met HOME-MADE VICTORIES brengt S.M.A.K. de eerste grote overzichtstentoonstelling van Koen Theys, pionier van de Belgische videokunst. Eén van de getoonde videowerken is het indrukwekkende PATRIA (Vive le roi! Vive la répubique!) (2008).
Klik hier om een fragment uit het werk te bekijken.
In PATRIA vertrekt Koen Theys van het idee van ‘het Einde van de Geschiedenis’, zoals het werd geformuleerd door de Amerikaanse politieke denker Francis Fukuyama. Theys projecteert dit idee echter op de geschiedenis van België. Hij inspireerde zich op ‘Episode van de Septemberdagen van de Belgische Revolutie in 1830’ (1834) van Gustave Wappers. Dit is een schoolvoorbeeld van 19de-eeuwse ‘art pompier’: een officieel academisch schilderij over een historische gebeurtenis (een ‘historiestuk’) met breedvoerig vertoon van dramatiek en heldhaftigheid.
Geënt op deze kunsthistorische traditie organiseerde Theys een performance op het Brusselse Martelarenplein, de plaats voor het Vlaams Parlement waar een 400-tal slachtoffers van de Belgische revolutie liggen begraven. De figuranten van het schilderij verving de kunstenaar door politiemannen. Die stelde hij in een uitgekiende compositie op in het gezelschap van hun paarden en honden. Niet trots en in het gelid, zoals het een politiekorps betaamt, maar read more
door Inge Braeckman
Volgens Vincent Geyskens (Lier, 1972), die evenzeer bekend is van zijn collages als van zijn schilderijen, gedraagt de schilderkunst zich binnen de hedendaagse kunst als een zombie, als een rusteloze ziel uit het verleden die zijn aanwezigheid niet kan verantwoorden. In het S.M.A.K. toont hij dan ook een overzicht van zijn werk van de laatste vijftien jaar waarin de lichamelijkheid en de materialiteit naast het laveren tussen figuratie en abstractie, tussen herkenbaarheid en het wegwerken van elke herkenning herhalende thema’s zijn die zich als een (steeds terugkerend) cluster weven doorheen de hele tentoonstelling. Dit omdat schilderkunst voor deze kunstenaar zich nog steeds toespitst op het maken van beelden en niet op het bezig zijn beeld te zijn, waardoor hij de autonomie van de schilderkunst blijft verdedigen, los van het gegeven of dat nu op een figuratieve dan wel op een abstracte manier gebeurt. read more
TRACK wordt een unieke kunstervaring in de stad Gent. Bart Lodewijks is één van 35 internationale kunstenaars die werden uitgenodigd om nieuw werk te creëren.
door Bob Vanden Broeck
Ik ontmoet de Nederlandse kunstenaar Bart Lodewijks op zijn nieuwe werkterrein aan de Zonder-Naamstraat in Gent. De zandbak heeft de vorm van een vierkant waarvan elke zijde wordt afgebakend door dikke zware balken. Over de lengte van die balken is een dunne witte krijtlijn getrokken. Het was het symbolische beginpunt van Lodewijks voorbereiding aan TRACK. In dit vierkant kan je zand verleggen, de zandbak zal er in zijn geheel niet anders uitzien. Iets gelijkaardig denkt Lodewijks ook over zijn werk. Zijn krijttekeningen zijn bijna nooit blijvend en gedoemd om bij een stevige regenbui van de gevels te sijpelen en voor altijd te verdwijnen. Was het dan allemaal een maat voor niets? Natuurlijk niet. Sporen zijn er altijd: in foto’s, in verhalen en soms nog op de huizen zelf. Als een zacht verzet. Want een blijvend karakter, daar is het Lodewijks niet om te doen.
Lodewijks’ krijttekeningen leven eigenlijk zonder publiek. Hij wil niet echt dat zijn ingrepen als ingreep worden herkend, dan wel dat de mensen en hun buurt versmelten met zijn werk, alsof het er altijd is geweest. read more
door Lotte De Voeght (tekst uit rekto:verso, tijdschrift voor cultuur en kritiek)
In een wereld waarin paranoia nog de enige mogelijke levenshouding lijkt, probeert filmmaker-kunstenaar Johan Grimonprez toch een poëtisch, hoopvol en intiem verhaal te vertellen. Naar aanleiding van zijn tentoonstelling in S.M.A.K. spraken we met Grimonprez over zijn nieuwe filmprojecten, na zijn fenomenale en internationaal gewaardeerde dial H-I-S-T-O-R-Y en Double Take. Onvermijdelijk gebeurt dit tegen de achtergrond van de politieke thema’s en media-evoluties die Grimonprez vandaag bezighouden.
Grimonprez’ videowerk is samengesteld uit een wervelende stroom documentairemateriaal, found footage, YouTube-downloads, historische archiefstukken, eigen homevideo’s, nieuwsbeelden, reclame, videoclips en flarden Hollywoodfilm. Zijn bekendste film, dial H-I-S-T-O-R-Y (1997), is zo een fragmentarische en flitsende collage van televisiebeelden en homevideo’s. Die film kan gezien worden als de (re)presentatie van een ‘supermarktgeschiedenis’ en legt onder het mom van een kroniek van vliegtuigkapingen uiteindelijk de ‘kaping’ bloot van de realiteit door de media. Dat er vanuit hedendaags perspectief niet slechts één geschiedenis bestaat, verbeeldt Grimonprez ook in zijn langspeelfilm Double Take (2009) door een reeks Hitchcock dubbelgangers op te voeren.dial H-I-S-T-O-R-Y en Double Take zijn twee van de werken waarrond S.M.A.K. een cluster referenties verzamelt. De tentoonstelling brengt alle sleutelwerken uit Grimonprez’ oeuvre samen en is opgevat als een dialoog tussen zijn werk en historische en actuele tegenhangers, waaronder Roy Villevoye, Jan Dietvorst, Adam Curtis, Brian Springer, the Yes Men, Dr. John Mack en Adbusters.
Zappend door de (media)geschiedenis
Onheilspellend richt de Engel van de Geschiedenis zich met open vleugels op en tuurt met een verschrikkelijk voorgevoel in het verleden. read more
De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld
Peter Rogiers toont ons dat figuratieve beeldhouwkunst nog altijd tot een eigentijdse en vernieuwende beeldtaal kan leiden. Zijn hybride sculpturen hebben hun wortels in de underground cultuur, B-films, strips en cult comics, en ogen ironisch en speels. Rogiers’ beelden trachten in hun overhellende, verwrongen en levendige pose beweging vast te leggen. De palmboom en beweeglijke palmbladeren keren als exotische pointes in zijn werk terug. De vijf meter hoge, bronzen palmboom die in 2005 een plaats kreeg op de Grote Markt van Dendermonde verdeelt de stad nog steeds in twee kampen. De kritiek luidt dat het werk niet ‘typisch’ Dendermonds is en er geen maatschappelijk draagvlak voor bestaat. Rogiers’ beelden confronteren ons via kritische weerhaken met de realiteit van de ons omringende banaliteit, maar prikkelen dankzij hun avontuurlijke vorm vooral onze verbeelding.
Blue lagoon (2008) van Peter Rogiers is te zien in de collectiepresentatie Tomorrow Is The Question, in S.M.A.K. tot 26.02.2012
door Bob Vanden Broeck
Van 21 september tot 4 november kan je in S.M.A.K. terecht voor de tentoonstelling Daniel Buren, Le Décor et son Double. De tentoonstelling draait om één werk, een uniek kunstwerk dat toch deel uitmaakt van een tweedelig concept. Het ene deel van dat tweedelig concept bevindt zich nog steeds in de gastenkamer van de Herberts, het andere deel ging verloren. In S.M.A.K. reconstrueerde men dit historische werk van Buren en voorzag het van de nodige documentatie om het in zijn context te plaatsen. Dit door onder andere films van Jef Cornelis in de expo te verwerken. Maar die context ligt voor elk museum echter niet langer alleen in het verleden.
Het museum als machtsgeil instituut en de reactie van Buren
Le Décor et son Double werd oorspronkelijk ontworpen in het kader van de tentoonstelling Chambres d’Amis (1986), gecureerd door Jan Hoet. Buren werd samen met vele andere kunstenaars uitgenodigd door Hoet om mee te werken aan deze tentoonstelling. Het centrale punt van deze tentoonstelling lag echter niet in het museum maar in de private ruimten. De muren van het museum werden dus figuurlijk neergehaald, dit met het ‘idee’ dat kunst zo meer openbaar en toegankelijker werd.
Photo-souvenir: Daniel Buren, Le Décor et son Double, werk in situ, in Chambres d’Amis, Museum voor Hedendaagse Kunst/Raas van Gaverestraat, Gent, 1986.
Interview Karen Black door Johan Grimonprez
Tijdens de productie van zijn film Double Take (2009) raakte kunstenaar en filmmaker Johan Grimonprez gefascineerd door het gerucht dat Hitchcock geen navel (‘belly button’) zou hebben. Dit verhaaltje initieerde als het ware de plot van de film, namelijk dat er geen originele Hitchcock zou bestaan, maar wel een kloon en misschien vele dubbelgangers, van wie Ron Burrage, de hoofdrolspeler in Double Take, slechts één is. In augustus 2008 gaf Karen Black, één van Hitchcocks bekende actrices uit zijn laatste film Family Plot (1976), in een interview met Grimonprez haar smakelijk vertelde versie van deze anekdote. (Hitchcock didn’t have a belly button, Karen Black interview with Johan Grimonprez, 2008).
De tentoonstelling Johan Grimonprez | It’s a Poor Sort of Memory that Only Works Backwards: On Zapping, Close Encounters and the Commercial Break loopt van 15.10.2011 tot 29.01.2012 in S.M.A.K.
door Elke Couchez
Een thematische rode draad in de collectiepresentatie Tomorrow Is The Question is het spanningsveld tussen natuur en cultuur. Natuur en cultuur worden er niet voorgesteld als hiërarchisch tegengesteld. Integendeel. In twee grote tekeningen die tegenover elkaar staan opgesteld bijvoorbeeld, brengen Lois Weinberger en Ante Timmermans eerder de raakpunten en mogelijkheden van de geordende en organische ruimte in kaart.
In Untitled (2006) herleidt Ante Timmermans de stad tot een lineair agglomeraat. De dunne lijnen ontwikkelen zich koortsachtig op het vel om vervolgens koppig tegen de vleug in te gaan. Ze reproduceren zich tot er een oncontroleerbaar kluwen ontstaat, een duizelingwekkende constructie van lijnen. Dit is een stad zonder vluchtpunten, een stad zonder rust voor het oog. Door de lijnen niet samen te ballen in een centraal punt, miskent Timmermans de kijker het plezier van het overzicht. Untitled is niet vatbaar in een oogopslag. De kijker – die in het perspectivische systeem de wereld als een maakbaar en manipuleerbaar gegeven overschouwt – wordt hier alle autoriteit ontnomen. read more
Jorge Macchi’s vermogen om agressie om te buigen in poëzie – maar met een behoorlijk scherpe rand – werkt nergens zo wonderlijk als in een reeks composities met toevalsmuziek. In de video Caja de música (Music Box, 2004) kijkt de camera uit over drie rijbanen van een snelweg. Elke wagen die in beeld verschijnt, wordt begeleid door een noot, zodat het ritme van de wagens een melodie improviseert. Op een gelijkaardige manier puurt Macchi in 12 Short Songs (2009) muziek uit de onheilstijdingen van krantentitels. Sloganeske titels over de economische en andere crises werden in kartonnen stroken geperforeerd die vervolgens door een muziekdoosje worden gedraaid. Zo ontstaat een melodie op basis van lettertekens. Het is opnieuw een volledig willekeurige manier van componeren, maar tegelijk is het ook een romantische daad van verzet: hoe erg de wereld er ook aan toe is, en hoe cynisch de media dit ook uitbuiten, Macchi maakt er muziek van. read more