Uitgelicht | ‘Aan-één’ (2009) van Berlinde De Bruyckere

Onlangs breidde S.M.A.K. haar collectie met ‘Aan-één’ (2009) van Berlinde De Bruyckere uit. Deze recente aankoop is momenteel in het museum te zien. S.M.A.K. was bijzonder verheugd toen officieel werd bekendgemaakt dat Berlinde De Bruyckere als enige Belgische kunstenaar ons land mag vertegenwoordigen op de Biënnale van Venetië in 2013 en wenst haar alvast veel succes toe.

Omdat wij het voordien misten

door Geert Jan Beeckman

Berlinde De Bruyckere (°1964, Gent) is een Belgische kunstenares, bekend voor haar installaties en beeldhouwwerken. De thema’s in haar werk zijn liefde en verlies, leven en dood, eenzaamheid en vergankelijkheid, lust en troost. In haar kunst verwerkt ze de deformatie van het lichaam. Ze hanteert een expressieve beeldtaal waarmee ze de kijker wil beroeren. Haar inspiratie put ze uit verschillende disciplines en oude meesters om tot een eigen stem binnen de actuele kunst te komen. Recent kocht S.M.A.K. van haar een werk uit 2009, momenteel opgesteld onder de titel ‘Aan-één’. Mijn bezoek aan dit werk van De Bruyckere bracht mij het volgende persoonlijke verslag op.

Een eerste blik.

Het werk komt het oog binnen langs de poëzie van het monumentale. Je ziet een kast op de rug, een ‘grootse’ kast die wordt geschraagd door het ‘wankele’ van het bestaan. Gericht op de eerste blik van de bezoeker heeft de wil van de kunstenares je al meteen vast. Want je zal kijken hoe je anders kan kijken, je zal rondgaan naar de ziel van het bedoelde, je zal gaan zien dat alles in de zaal vasthangt aan de taal van misschien wel een vreemde droom. Intrigerend is het minste wat je kan zeggen. En dan sta je nog maar aan het begin. read more »

Uitgelicht | ‘Grenier 14′ van Raoul De Keyser

De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld.

door Björn Scherlippens

Van de schilder Raoul De Keyser bezit S.M.A.K. meer dan vijftien werken. Samen overspannen zij ongeveer drie decennia uit zijn carrière en verlenen ze inzicht in de evolutie die de kunstenaar op het gebied van stijl en beeldtaal doorgemaakt heeft. De vroegste doeken in de collectie, waaronder Kraantje en tuinslang 1965 (1965) en Camping II (1969), tonen dat De Keyser aanvankelijk nauw bij de popart aanleunde en dat hij vanuit deze  positie de dagelijkse realiteit een iconisch uiterlijk meegaf. In latere werken, zoals Zonder titel (1973) en Krijthoek 190° (1977), ging de kunstenaar een geheel eigen richting uit: hierbij schematiseerde hij de werkelijkheid zodanig dat ze haast als een abstract patroon van lijnen en kleurvlakken op het canvas verscheen.

Het schilderij Grenier 14 (1992) stamt uit De Keysers rijpe periode en is binnen de S.M.A.K.-verzameling een van de recentste werken van zijn hand.  Zoals de titel suggereert, maakt het deel uit van een serie, die de kunstenaar schiep op basis van wat hij vanuit zijn zolderraam zag (‘grenier’ is het  Franse woord voor zolder). In Grenier 14 stelde hij de kruin van een boom voor, op een wijze die zich terzelfder tijd laat aanschouwen als een figuratief  beeld en een abstract geheel. Specifiek vatte De Keyser dit werk op als een  hommage aan de Nederlandse schilder Piet Mondriaan, die in Avond, rode  boom (1908) de natuur stileerde tot een harmonisch spel van kleuren, lijnen en vormen.

read more »

ENSEMBLEMATIC | ‘Panem et circenses I’ van Wim Delvoye

In de tentoonstelling ENSEMBLEMATIC presenteert S.M.A.K. enkele van de opvallendste ensembles uit zijn collectie.

door Björn Scherlippens

Wim Delvoye bekleedt schoppen en strijkplanken met heraldische motieven, tatoeëert varkens met Harley Davidson-logo’s, beschildert butagasflessen met Delfts blauwe windmolens… en stelt deze artefacten tentoon op prestigieuze kunstmanifestaties. Hij zit niet om een controverse of een dubbelzinnigheid verlegen en combineert met zichtbaar plezier – maar tegelijk met grote ernst en finesse in de uitvoering – voorwerpen, materialen en motieven die elkaar afstoten. Hij koppelt wringende werelden van hoge en lage cultuur, van kitsch en kunst en van goede smaak en wansmaak. Hij wil de grenzen tussen deze werelden in een (kunst)voorwerp opheffen en zo het in onze ervaring vastgeroeste ding laten verdwijnen. ‘Ik vecht tegen het object, ik wil het ridiculiseren… het ontkleden’, zegt hij strijdlustig.

In zijn reeks Voetbalgoals uit 1990, waartoe Panem et circenses I behoort, is aan deze vernietigingsdrang heel ‘voelbaar’ gestalte gegeven. De doelen zijn, op hun stalen raamwerk na, geheel in glas-in-loodramen uitgevoerd. read more »

TRACK | The location is the message

TRACK, Manifesta 9 en Beaufort04: the location is the message

door Joris D’hooghe (tekst uit rekto:verso, tijdschrift voor cultuur en kritiek)

Met TRACK in Gent, Manifesta 9 in Limburg en Beaufort04 aan de kust trekt de kunst in de zomer van 2012 de wereld in. Een goedkoop poëtisch beeld dat je letterlijk mag nemen, want nooit eerder legde kunst zo nadrukkelijk beslag op de Belgische openbare ruimte. Wat kan kunst in situnog betekenen na meer dan dertig jaar experimenteren?

‘In een kerker waar in de middeleeuwen slachtoffers werden gemarteld, en waar Poolse en Russische gevangenen werden neergeschoten door de Gestapo, ensceneerde de West-Duitse kunstenares Rebecca Horn een installatie die het bewustzijn van deze stad dooreenschudde.’

In de geschiedenis van de tentoonstelling in de publieke ruimte neemt het tienjaarlijkse Duitse Skulptur Projekte Münster een prominente plaats in. Toen kunstcriticus Michael Brenson in 1987 Rebecca Horns deelname aan de tweede editie typeerde met bovenstaand citaat, vatte hij de algemeen geldende essentie samen die aan dit type van tentoonstelling ten grondslag ligt: creatie en onderhoud van een historisch geheugen. read more »

TRACK | Interview Superflex

door Griet Teck

Meer info op www.track.be

Tazu Rous | Een nacht in Hotel Gent

door Elke Couchez

Het is de warmste nacht van het jaar, de kamer kookt en rechtop in bed zittend, staar ik naar de klok. In deze kamer boven de wereld heb ik me een dubbele tijd meester gemaakt: een digitale (op het nachttafeltje staat een kleine wekkerradio, een ironisch zicht) en een eeuwige (de rijzige klok). Hoeveel tijd ik ook bezit, ik bevind me hier in een staat van tijdloosheid. De stad vergetend waarin ik mijn leven tracht vorm te geven, voel ik me ongenaakbaar. Toch is mijn verblijf in de klokkamer van Tazu Rous ontegensprekelijk een van de meest verwarrende kijkervaringen ooit. Hoe langer ik hier zit en ik me deze perfect afgewerkte kamer eigen maak, hoe meer ik de voorbijgangers daar beneden onteigen. De zes daklozen, wiens gedempt gelach de hele nacht in de kamer hoorbaar is, beroven me van mijn slaap, maar ik beroof hen van de vrijheid van het zien. In deze witte kubus heb ik het vrije zicht enerzijds tot een persoonlijk voorrecht verheven, maar anderzijds heb ik de neiging dit perspectief wereldkundig te maken op internet, voor wie het maar zien wil.

Zijn imposante bouwsel getuigt niet enkel van een steeds problematischer wordende scheiding tussen publiek en privaat, Tazu Rous pakt daarenboven het publieke goed in in een huiselijke setting. read more »

Vincent Geyskens | Heeft hedendaags schilderen het aura van een zombie verworven?

door Inge Braeckman

Volgens Vincent Geyskens (Lier, 1972), die evenzeer bekend is van zijn collages als van zijn schilderijen, gedraagt de schilderkunst zich binnen de hedendaagse kunst als een zombie, als een rusteloze ziel uit het verleden die zijn aanwezigheid niet kan verantwoorden. In het S.M.A.K. toont hij dan ook een overzicht van zijn werk van de laatste vijftien jaar waarin de lichamelijkheid en de materialiteit naast het laveren tussen figuratie en abstractie, tussen herkenbaarheid en het wegwerken van elke herkenning herhalende thema’s zijn die zich als een (steeds terugkerend) cluster weven doorheen de hele tentoonstelling. Dit omdat schilderkunst voor deze kunstenaar zich nog steeds toespitst op het maken van beelden en niet op het bezig zijn beeld te zijn, waardoor hij de autonomie van de schilderkunst blijft verdedigen, los van het gegeven of dat nu op een figuratieve dan wel op een abstracte manier gebeurt. read more »

TRACK | Ahmet Öğüt en de Kloof tussen museum en maatschappij

door Joris D’hooghe

Een race in het Kuipke tussen zeven pisterenners, samen beletterd met het woord “VOORUIT”. Een gigantische heliumballon met daarop een schaalmodel van het Vooruitgebouw gemonteerd. Als de bijdragen van de Turkse kunstenaar Ahmet Öğüt aan TRACK bondig moeten worden samenvat, daagt de idee op van politieke relevantie.

Zowel met de performance ‘On The Path of Vooruit Universe’ als met de luchtsculptuur ‘Castle of Vooruit’ zinspeelt Öğüt op het socialistische verleden van TRACKs thuishaven Gent. Beide verwijzen naar de coöperatieve Vooruit die van het einde van de negentiende eeuw tot de aan het begin van de jaren 1970 de arbeidersklasse van Gent verzamelde. Met zijn bijdragen aan TRACK onderwerpt Öğüt zowel het geloof in de vooruitgang als de socialistische utopie aan een kritisch onderzoek.

Het is echter de tentoonstellingscontext waarbinnen deze kritiek wordt gepresenteerd die Öğüt tot TRACKs meest representatieve kunstenaar maakt. read more »

TRACK | Interview Teresa Margolles

door Griet Teck

Meer info op www.track.be

Uitgelicht | ‘Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful’ van Marina Abramović

De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld

Als performancekunstenares onderzoekt Marina Abramović de menselijke fysieke en mentale grenzen. ‘Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful’ is een typisch voorbeeld van Abramović’ vroege performances. Het werk gaat niet zozeer over lichamelijke pijn, dan wel over de bevrijde mentale staat die via pijn kan bereikt worden. In de videoregistratie van deze performance zien we Abramović agressief, haast hysterisch, haar lange haren borstelen, terwijl ze de mantra “Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful” opdreunt.

Dit werk is momenteel te zien in de Collectiepresentatie Video, tot 02.09.2012 in S.M.A.K. read more »

Vincent Geyskens | Zwijgen en schilderen!

Kritiek van een oude dame op de debatcultuur

door curator Thibaut Verhoeven (tekst uit rekto:verso, tijdschrift voor cultuur en kritiek)

Ik heb een zwaar probleem met Vincent Geyskens (°1971, Lier). En dit om twee redenen. Ten eerste hou ik enorm van beeldende kunst die maatschappelijk is, die een positie inneemt ten opzichte van zichzelf, of ten opzichte van maatschappelijke, politieke en/of sociale vraagstukken, en – nog belangrijker – die daar voor uit durft te komen door onbevreesd en onbevooroordeeld de discussie aan te gaan. Ten tweede hou ik zo mogelijk nog meer van de discussiecultuur die zo eigen is aan de hedendaagse kunst, en waardoor ze zich steeds probeert te bevragen en te nuanceren, in een poging om zichzelf en de werkelijkheid beter te begrijpen.

Vincent Geyskens niet.
Vincent Geyskens is een schilder.
En schilderen staat tot nader order nog steeds geboekstaafd als een oeroude praktijk. Een praktijk die — meestal in tegenstelling tot de vele jongere media als video en fotografie — nog altijd solitair beoefend wordt. Niet bepaald de geknipte persoon dus voor een discussie over de hedendaagse debatcultuur en de nieuwe media.
Maar Vincent Geyskens is een schilder. En vanuit de schilderkunst valt hierover blijkbaar wel wat te zeggen. Niet binnen de discussie, maar erover. Zwijgen dus, en lezen. read more »

TRACK | Interview Pilvi Takala

door curator Thomas Caron

Wil je je projectvoorstel voor TRACK uitleggen?

Mijn werk bestaat uit een geluidswerk en een aantal affiches, verspreid over de stad, die melding maken van verloren duiven. Er zal ook een groot aanplakbord zijn waar meer dan honderd affiches op hangen. Elk wedstrijdseizoen raken er in en rond Gent honderden wedstrijdduiven vermist. Wij verzamelen informatie over die vogels en proberen zo veel mogelijk afzonderlijke affiches te maken. Dit proces zal gedurende het hele wedstrijdseizoen voortgezet worden, zodat er in de loop van de tentoonstelling telkens nieuwe affiches zullen blijven opduiken. Van elke verloren duif zal een tekening gemaakt worden op basis van een beschrijving of een foto van een verwante vogel. Sommige duiven zullen preciezer worden getekend dan andere, afhankelijk van de informatie waarover we beschikken. Op de affiche staat het ringnummer van de duif vermeld, zijn naam – als hij er een heeft – en een telefoonnummer waarnaar je wordt uitgenodigd te bellen. Als je naar dat nummer belt, hoor je het geluidswerk. read more »