Uitgelicht | ‘Magdalena’ van Marlene Dumas

De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld.

Met ‘RE: Painted’ wordt de benedenverdieping van S.M.A.K. gewijd aan de schilderkunst uit de collectie. Het schilderij ‘Magdalena’ (1995) van Marlene Dumas, te zien in de eerste zaal van de tentoonstelling, is één van de highlights uit de collectie.

door Inge Van Reeth

Marlene Dumas

‘Magdalena (Out of eggs, out of business)’ maakt deel uit van een reeks Magdalena’s. De Magdalena’s op de grote doeken zijn verzonnen wezens, gecreëerd op basis van een hele reeks reproducties, variërend van middeleeuwse devotionele afbeeldingen tot foto’s van hedendaagse supermodellen. Dumas noemt haar Magdalena’s de ‘onwettige dochters van Sandro Botticelli en Naomi Campbell, van Barnett Newman en Heidi’. Ze doemen op in het halfduister, staan in een irreëel, gedempt licht dat ontstaat door de witte lijnen tussen de donkere kleurvlakken. Beelden uit de klassieke kunstgeschiedenis vloeien in deze werken samen met foto’s van de hedendaagse mode- en reclamewereld en eigen werk. Uit deze collages en citaten uit de literatuur over Maria Magdalena vormen zich Dumas’ Magdalena’s. Taal is een belangrijk aspect in het werk van Dumas. Zowel de titels als de bijschriften spelen een belangrijke rol. ‘Out of eggs, out of business’ is een citaat dat Dumas overnam uit een gesprek tussen voormalig topmodel Lauren Hutton en Dennis Hopper, waarin ze het hadden over het lot van een ouder wordend model.

De complexiteit van de traditie rond Maria Magdalena fascineert Dumas. Het gaat de kunstenares niet enkel om de Maria Magdalena uit de Bijbel, noch om het archetype Magdalena, de hoer-heilige. Door de contradicties in het beeld en de op het eerste gezicht vreemde combinaties met actuele beelden wordt de waaier aan betekenissen verder opengetrokken. Marlene Dumas gebruikt de beeldvorming en de clichés rond Maria Magdalena als aanleiding om thema’s als naaktheid, erotiek en schoonheid aan te snijden. De beeldtaal rond Maria Magdalena is zo ‘bekend’ en draagt zoveel connotaties met zich mee dat ze een uitstekend vertrekpunt vormt. ‘Oude’ en ‘recente’ schoonheidmodellen worden niet naast elkaar geplaatst maar als transparanten over elkaar gelegd. De Magdalena’s van Dumas zijn niet zozeer portretten van vrouwen, als wel illustraties van de manier waarop vrouwen worden voorgesteld: als modellen van ideale schoonheid. Het zijn ‘nieuwe vrouwen’: onder meer door de wazige waterverftechniek wordt er afstand gedaan van de zo vaak gereproduceerde beelden van ideale schoonheid. De ‘gevallen vrouw’ wordt in ere hersteld en krijgt een nieuw gezicht.

De tentoonstelling ‘RE: Painted’ loopt nog tot 27.04.2014 in S.M.A.K.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *