Massimo Bartolini | ‘Organi’ (2008-2013)

door S.M.A.K.

De tentoonstelling ‘Massimo Bartolini | Studio Matters +1’, die opent op 21.06, combineert voor het eerst een grootschalige installatie (‘+1’) met een unieke selectie kleine sculpturen (‘studio matters’).
Speciaal voor S.M.A.K. realiseert Bartolini een nieuwe versie van zijn ‘Organi’ (2008-2013), met als nieuwe titel ‘Otra Fiesta’ (2013), een metershoog orgel, opgebouwd uit de metalen pijpen van een bouwsteiger, als een metafoor voor de huidige staat waarin de architectuur zich bevindt.

MASSIMO BARTOLINI | Organi from Matteo Frittelli on Vimeo.

‘Otra Fiesta’ zou kunnen verwijzen naar een kerkorgel, maar functioneert als een automatisch spelend draaiorgel. De lucht die door de metalen pijpen wordt geblazen, passeert eerst door de gaatjes in de muziekrol, waardoor variaties in toon en lengte ontstaan. Bartolini liet eerdere versies van zijn ‘Organi’ ‘Cheap Imitation’ van John Cage spelen (zie video hierboven: installatie in de Galleria Massimo De Carlo, Milaan 2008). Speciaal voor S.M.A.K. werd een nieuwe compositie gemaakt door free jazz muzikant Edoardo Marraffa. Tijdens de opening op 21.06 wordt een tekst van de Argentijnse dichter Roberto Juarroz op deze muziek a capella ingezongen door jazz-zangeres Deirdre Dubois.

De tentoonstelling ‘Massimo Bartolini | Studio Matters +1’ loopt van 22.06 tot 22.09.2013 in S.M.A.K.

Documentaire | Stijn Ank – Interval

door Ian Swerts

In de zomer van 2012 realiseerde Stijn Ank in de KunstNu-ruimte van S.M.A.K. het werk Interval, een gelaagde gipsen sculptuur waarmee hij een leegte in de ruimte – een interval – fysiek zichtbaar maakte. Ian Swerts voltooide een documentaire over het maakproces, met begeleidende commentaren van de kunstenaar, artistiek directeur Philippe Van Cauteren en curator Thomas Caron.

Stijn Ank Interval from Gletsjer on Vimeo.

Koen Theys | ‘Patria (Vive le roi! Vive la répubique!)’

Met HOME-MADE VICTORIES brengt S.M.A.K. de eerste grote overzichtstentoonstelling van Koen Theys, pionier van de Belgische videokunst. Eén van de getoonde videowerken is het indrukwekkende PATRIA (Vive le roi! Vive la répubique!) (2008).

Klik hier om een fragment uit het werk te bekijken.

In PATRIA vertrekt Koen Theys van het idee van ‘het Einde van de Geschiedenis’, zoals het werd geformuleerd door de Amerikaanse politieke denker Francis Fukuyama. Theys projecteert dit idee echter op de geschiedenis van België. Hij inspireerde zich op ‘Episode van de Septemberdagen van de Belgische Revolutie in 1830’ (1834) van Gustave Wappers. Dit is een schoolvoorbeeld van 19de-eeuwse ‘art pompier’: een officieel academisch schilderij over een historische gebeurtenis (een ‘historiestuk’) met breedvoerig vertoon van dramatiek en heldhaftigheid.

Geënt op deze kunsthistorische traditie organiseerde Theys een performance op het Brusselse Martelarenplein, de plaats voor het Vlaams Parlement waar een 400-tal slachtoffers van de Belgische revolutie liggen begraven. De figuranten van het schilderij verving de kunstenaar door politiemannen. Die stelde hij in een uitgekiende compositie op in het gezelschap van hun paarden en honden. Niet trots en in het gelid, zoals het een politiekorps betaamt, maar Continue reading “Koen Theys | ‘Patria (Vive le roi! Vive la répubique!)’”

Uitgelicht | ‘Grenier 14’ van Raoul De Keyser

De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld.

door Björn Scherlippens

Van de schilder Raoul De Keyser bezit S.M.A.K. meer dan vijftien werken. Samen overspannen zij ongeveer drie decennia uit zijn carrière en verlenen ze inzicht in de evolutie die de kunstenaar op het gebied van stijl en beeldtaal doorgemaakt heeft. De vroegste doeken in de collectie, waaronder Kraantje en tuinslang 1965 (1965) en Camping II (1969), tonen dat De Keyser aanvankelijk nauw bij de popart aanleunde en dat hij vanuit deze  positie de dagelijkse realiteit een iconisch uiterlijk meegaf. In latere werken, zoals Zonder titel (1973) en Krijthoek 190° (1977), ging de kunstenaar een geheel eigen richting uit: hierbij schematiseerde hij de werkelijkheid zodanig dat ze haast als een abstract patroon van lijnen en kleurvlakken op het canvas verscheen.

Het schilderij Grenier 14 (1992) stamt uit De Keysers rijpe periode en is binnen de S.M.A.K.-verzameling een van de recentste werken van zijn hand.  Zoals de titel suggereert, maakt het deel uit van een serie, die de kunstenaar schiep op basis van wat hij vanuit zijn zolderraam zag (‘grenier’ is het  Franse woord voor zolder). In Grenier 14 stelde hij de kruin van een boom voor, op een wijze die zich terzelfder tijd laat aanschouwen als een figuratief  beeld en een abstract geheel. Specifiek vatte De Keyser dit werk op als een  hommage aan de Nederlandse schilder Piet Mondriaan, die in Avond, rode  boom (1908) de natuur stileerde tot een harmonisch spel van kleuren, lijnen en vormen.

Continue reading “Uitgelicht | ‘Grenier 14’ van Raoul De Keyser”

ENSEMBLEMATIC | ‘Panem et circenses I’ van Wim Delvoye

In de tentoonstelling ENSEMBLEMATIC presenteert S.M.A.K. enkele van de opvallendste ensembles uit zijn collectie.

door Björn Scherlippens

Wim Delvoye bekleedt schoppen en strijkplanken met heraldische motieven, tatoeëert varkens met Harley Davidson-logo’s, beschildert butagasflessen met Delfts blauwe windmolens… en stelt deze artefacten tentoon op prestigieuze kunstmanifestaties. Hij zit niet om een controverse of een dubbelzinnigheid verlegen en combineert met zichtbaar plezier – maar tegelijk met grote ernst en finesse in de uitvoering – voorwerpen, materialen en motieven die elkaar afstoten. Hij koppelt wringende werelden van hoge en lage cultuur, van kitsch en kunst en van goede smaak en wansmaak. Hij wil de grenzen tussen deze werelden in een (kunst)voorwerp opheffen en zo het in onze ervaring vastgeroeste ding laten verdwijnen. ‘Ik vecht tegen het object, ik wil het ridiculiseren… het ontkleden’, zegt hij strijdlustig.

In zijn reeks Voetbalgoals uit 1990, waartoe Panem et circenses I behoort, is aan deze vernietigingsdrang heel ‘voelbaar’ gestalte gegeven. De doelen zijn, op hun stalen raamwerk na, geheel in glas-in-loodramen uitgevoerd. Continue reading “ENSEMBLEMATIC | ‘Panem et circenses I’ van Wim Delvoye”

Tazu Rous | Een nacht in Hotel Gent

door Elke Couchez

Het is de warmste nacht van het jaar, de kamer kookt en rechtop in bed zittend, staar ik naar de klok. In deze kamer boven de wereld heb ik me een dubbele tijd meester gemaakt: een digitale (op het nachttafeltje staat een kleine wekkerradio, een ironisch zicht) en een eeuwige (de rijzige klok). Hoeveel tijd ik ook bezit, ik bevind me hier in een staat van tijdloosheid. De stad vergetend waarin ik mijn leven tracht vorm te geven, voel ik me ongenaakbaar. Toch is mijn verblijf in de klokkamer van Tazu Rous ontegensprekelijk een van de meest verwarrende kijkervaringen ooit. Hoe langer ik hier zit en ik me deze perfect afgewerkte kamer eigen maak, hoe meer ik de voorbijgangers daar beneden onteigen. De zes daklozen, wiens gedempt gelach de hele nacht in de kamer hoorbaar is, beroven me van mijn slaap, maar ik beroof hen van de vrijheid van het zien. In deze witte kubus heb ik het vrije zicht enerzijds tot een persoonlijk voorrecht verheven, maar anderzijds heb ik de neiging dit perspectief wereldkundig te maken op internet, voor wie het maar zien wil.

Zijn imposante bouwsel getuigt niet enkel van een steeds problematischer wordende scheiding tussen publiek en privaat, Tazu Rous pakt daarenboven het publieke goed in in een huiselijke setting. Continue reading “Tazu Rous | Een nacht in Hotel Gent”

TRACK | Ahmet Öğüt en de Kloof tussen museum en maatschappij

door Joris D’hooghe

Een race in het Kuipke tussen zeven pisterenners, samen beletterd met het woord “VOORUIT”. Een gigantische heliumballon met daarop een schaalmodel van het Vooruitgebouw gemonteerd. Als de bijdragen van de Turkse kunstenaar Ahmet Öğüt aan TRACK bondig moeten worden samenvat, daagt de idee op van politieke relevantie.

Zowel met de performance ‘On The Path of Vooruit Universe’ als met de luchtsculptuur ‘Castle of Vooruit’ zinspeelt Öğüt op het socialistische verleden van TRACKs thuishaven Gent. Beide verwijzen naar de coöperatieve Vooruit die van het einde van de negentiende eeuw tot de aan het begin van de jaren 1970 de arbeidersklasse van Gent verzamelde. Met zijn bijdragen aan TRACK onderwerpt Öğüt zowel het geloof in de vooruitgang als de socialistische utopie aan een kritisch onderzoek.

Het is echter de tentoonstellingscontext waarbinnen deze kritiek wordt gepresenteerd die Öğüt tot TRACKs meest representatieve kunstenaar maakt. Continue reading “TRACK | Ahmet Öğüt en de Kloof tussen museum en maatschappij”

Uitgelicht | ‘Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful’ van Marina Abramović

De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld

Als performancekunstenares onderzoekt Marina Abramović de menselijke fysieke en mentale grenzen. ‘Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful’ is een typisch voorbeeld van Abramović’ vroege performances. Het werk gaat niet zozeer over lichamelijke pijn, dan wel over de bevrijde mentale staat die via pijn kan bereikt worden. In de videoregistratie van deze performance zien we Abramović agressief, haast hysterisch, haar lange haren borstelen, terwijl ze de mantra “Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful” opdreunt.

Dit werk is momenteel te zien in de Collectiepresentatie Video, tot 02.09.2012 in S.M.A.K. Continue reading “Uitgelicht | ‘Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful’ van Marina Abramović”

TRACK | Het kerkhof van Leo Copers

door Joris D’hooghe

“Irom etra orp tse muroced te eclud”. Met een ‘spiegelvrije’ interpretatie van een vers van Horatius legt de Gentse kunstenaar Leo Copers tijdens TRACK beslag op een deel van het Citadelpark. In de schaduw van het S.M.A.K. plantte hij 111 granieten grafstenen neer, stuk voor stuk voorzien van de naam van een museum ergens ter wereld. Eén van de granieten blokken bleef echter blanco.

Copers’ stenenconstellatie stelt een kerkhof voor waar een indrukwekkende reeks internationale musea ter aarde werden besteld. Zo vindt u er naast een monument voor het S.M.A.K. ondermeer herdenkingstekens voor het Getty, het Louvre, het MoMA, de Tate en het Moderna Museet. Dat Copers met zijn kerkhof de nodige humor aan de dag legt, bewijzen twee grafstenen met de inscripties ‘PMMK’ en ‘Marta’. Zowel het werkelijk ter ziele gegane Oostendse museum voor moderne kunst, als het tweede geesteskind van S.M.A.K.’s bezieler Jan Hoet liggen zo in het Citadelpark opgebaard. Continue reading “TRACK | Het kerkhof van Leo Copers”

TRACK | Benjamin Verdonck | Menselijke proporties

door Teun De Voeght

Visueel is Vogelenzangpark 17bis misschien wel één van de aantrekkelijkste en meest tot de verbeelding sprekende werken van TRACK. Een vijftal meter boven de grond bouwde Benjamin Verdonck rond de stam van een rode beukenboom in het Vogelenzangpark een schaalmodel van de sociale woning met het nummer 17 iets verderop. Het aantal ramen, de kleur van de bakstenen, de dorpelstenen en zelfs de glasgordijnen, alles is een identieke kopie van het originele huis, alleen maar half zo groot.

Het gaat hier volgens Verdonck niet zozeer om een boomhuis: “17bis is een kleine reflectie van 17. Het is niet de jongensdroom die ik vroeger had van de ideale boomhut. Het huis stond hier eerst beneden op de grond en die boom is er doorgegroeid.” De natuur lijkt zich niet veel aan te trekken van de menselijke bouwsels en gaat gewoon haar gang, of de mens dat nu wil of niet.
Verdonck liet zich voor dit werk inspireren door de film The Incredible Shrinking Man (1957) en vraagt zich af wat er zou gebeuren als we maar half zo groot waren. Onze relatie met de natuur zou helemaal veranderen. Planten en dieren zouden mythologische proporties aannemen en we zouden een veel kleinere ecologische voetafdruk hebben. Continue reading “TRACK | Benjamin Verdonck | Menselijke proporties”