Mekhitar Garabedian | Something about All of Us

bij de publicatie en de tentoonstelling van Mekhitar Garabedian

door Martin Desloovere

De Armeens-Syrisch-Belgische kunstenaar Mekhitar Garabedian, wiens eerste museale tentoonstelling nog tot 26 februari 2012 in S.M.A.K. te zien is, heeft duidelijk een scherpe zin voor veelzeggende en paradoxaal lijkende titels.

Zo heeft hij het boek dat naar aanleiding van deze tentoonstelling is verschenen, de titel Something about Today gegeven. Het boek is niet zozeer een catalogus in de enge zin, maar veeleer een kunstenaarsboek met een overzicht van zijn belangrijkste werken tot nu. Zelfs nog maar bij een eerste begin van kennismaking met dat oeuvre, duiken al snel termen op als geheugen, verleden en herinnering. Dat de kunstenaar zijn werk dan bestempelt als “something about today” lijkt op het eerste gezicht inderdaad wat vreemd, maar bij iemand als Garabedian, die zo nadrukkelijk ook met het fenomeen en de finesses van ‘taal’ bezig is, kan die titelkeuze natuurlijk alleen maar veelzeggend zijn.

De paradox wordt bij de aanhef van het – overigens bijzonder lezenswaardige – eerste essay in de publicatie, van de hand van Marie-Aude Baronian, meteen ‘toegelicht’ in een citaat uit een studie van de Duits-Amerikaanse professor Vergelijkende Literatuur aan de Columbia University in New York, Andreas Huyssen. Daarin stelt hij dat “the temporal status of any act of memory is always the present and not (…) the past itself”. Continue reading “Mekhitar Garabedian | Something about All of Us”

‘Eigentlijk is de hemel groen en zijn we allemaal kleurenblind’ | Interview Johan Grimonprez

door Lotte De Voeght (tekst uit rekto:verso, tijdschrift voor cultuur en kritiek)

In een wereld waarin paranoia nog de enige mogelijke levenshouding lijkt, probeert filmmaker-kunstenaar Johan Grimonprez toch een poëtisch, hoopvol en intiem verhaal te vertellen. Naar aanleiding van zijn tentoonstelling in S.M.A.K. spraken we met Grimonprez over zijn nieuwe filmprojecten, na zijn fenomenale en internationaal gewaardeerde dial H-I-S-T-O-R-Y en Double Take. Onvermijdelijk gebeurt dit tegen de achtergrond van de politieke thema’s en media-evoluties die Grimonprez vandaag bezighouden.

Grimonprez’ videowerk is samengesteld uit een wervelende stroom documentairemateriaal, found footage, YouTube-downloads, historische archiefstukken, eigen homevideo’s, nieuwsbeelden, reclame, videoclips en flarden Hollywoodfilm. Zijn bekendste film, dial H-I-S-T-O-R-Y (1997), is zo een fragmentarische en flitsende collage van televisiebeelden en homevideo’s. Die film kan gezien worden als de (re)presentatie van een ‘supermarktgeschiedenis’ en legt onder het mom van een kroniek van vliegtuigkapingen uiteindelijk de ‘kaping’ bloot van de realiteit door de media. Dat er vanuit hedendaags perspectief niet slechts één geschiedenis bestaat, verbeeldt Grimonprez ook in zijn langspeelfilm Double Take (2009) door een reeks Hitchcock dubbelgangers op te voeren.dial H-I-S-T-O-R-Y en Double Take zijn twee van de werken waarrond S.M.A.K. een cluster referenties verzamelt. De tentoonstelling brengt alle sleutelwerken uit Grimonprez’ oeuvre samen en is opgevat als een dialoog tussen zijn werk en historische en actuele tegenhangers, waaronder Roy Villevoye, Jan Dietvorst, Adam Curtis, Brian Springer, the Yes Men, Dr. John Mack en Adbusters.

Zappend door de (media)geschiedenis

Onheilspellend richt de Engel van de Geschiedenis zich met open vleugels op en tuurt met een verschrikkelijk voorgevoel in het verleden. Continue reading “‘Eigentlijk is de hemel groen en zijn we allemaal kleurenblind’ | Interview Johan Grimonprez”

Uitgelicht | ‘De man die de wolken meet’ van Jan Fabre

De collectie van S.M.A.K. in woord en beeld

door Inge Braeckman

Jan Fabre is een uiterst veelzijdig kunstenaar die niet onder één noemer te vatten is. Sinds 1976 houdt hij zich bezig met de verschillende disciplines in de beeldende kunst, maar ook met theater, ballet, film en video. In zijn eerste theaterteksten en in zijn eerste performances stond het gedisciplineerde lichaam centraal. Vanaf 1980 begon hij te regisseren. In de daaropvolgende producties lag de nadruk op het extatische lichaam. In 1981 liet hij zich drie dagen opsluiten en bekraste hij de ruimte met een blauwe balpen, een bic, die zijn signatuur is geworden. Op dat moment was de bic-art geboren.

De sculptuur De man die de wolken meet is een metafoor voor de kunstenaar, die het onmogelijke in zijn werken probeert te vatten: hoog op een gebouw staat hij op een bibliotheekladder, kaarsrecht met de handen in de lucht terwijl hij een meetlat vasthoudt. Het werk is geïnspireerd op de film Birdman of Alcatraz (1962) van John Frankenheimer. Daarin speelt Burt Lancaster een gevangene in de zwaarbewaakte gevangenis op het eiland Alcatraz. Zijn enige contact met de buitenwereld is de dagelijkse wandeling op het pleintje tussen de hoge gevangenismuren, waar hij telkens omhoogkijkt naar de meeuwen. Wanneer hem bij zijn vrijlating wordt gevraagd wat zijn toekomstplannen zijn, antwoordt hij: ‘Ik ga de wolken meten.’ Continue reading “Uitgelicht | ‘De man die de wolken meet’ van Jan Fabre”

Mekhitar Garabedian | Something about today

door Ann Van Beurden

“Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzer meiner Welt”, wist Ludwig Wittgenstein… maar wat als je taal niet je eigen taal is en de taal die je hanteert je in eerste instantie artificieel lijkt, alsof je het gevoel hebt niet echt te kunnen zeggen wat je wil zeggen? Ben je dan ergens thuis?

Dit is een gevoel dat we vaak zien terugkeren in het werk van Mekhitar Garabedian (°1977), een Belgische artiest met Armeense roots, maar geboren in Syrië. Zijn eerste solotentoonstelling, getiteld without even leaving, we are already no longer there, kan je nu gaan bezichtigen in het S.M.A.K.. De tentoonstelling was ook de ideale aanleiding om een overzichtscatalogus, Something about today, te publiceren.

In Something about today wordt Garabedians werk besproken aan de hand van een aantal thema’s. Taal is daar eentje van, maar ook de herinnering en de herhaling staan centraal, met name het geheugen van de mens dat woorden, beelden, geuren en geluiden kan opdiepen uit het binnenste van zichzelf. Vaak verwijst Garabedian naar auteurs of kunstenaars waardoor hij werd geïnspireerd, of neemt hij letterlijk woorden of zinnen over uit hun werk. Hij probeert ons zo aan te zetten om zelf te zoeken naar deze ‘hyperlinks’ van het geheugen, waarbij hij ons de ruimte geeft om vrije associaties te maken of om ons dingen te herinneren uit onze eigen leefwereld. Bij Garabedian zijn die herinneringen onlosmakelijk verbonden met zijn Armeense afkomst en zijn jonge jaren in Libanon. De gruwelijke geschiedenis van de Armeense genocide ademt doorheen de werken van de kunstenaar, al wordt de bezoeker er niet rechtstreeks mee geconfronteerd. Garabedian heeft de genocide uiteraard niet zelf meegemaakt maar werd wel opgevoed met de verhalen die erover verteld werden.  Wandelend door de tentoonstelling bevind je jezelf in het geheugen van een ander, je kijkt door zijn ogen, je beleeft zijn herinnering… een buitengewone maar verfrissende ervaring. Continue reading “Mekhitar Garabedian | Something about today”